GUM06_PH02026-568x378

هر نوع دردی در محل شانه يا اطراف آن را شانه‌درد می‌گويند. منشأ شانه درد ممکن است خود مفصل شانه يا هريک از ماهيچه‌ها، رباط‌ها يا تاندون‌های اطراف آن باشد. شدت درد شانه معمولاً با فعاليت يا حرکت دادن بازو يا شانه بيشتر می‌شود.

بيماري‌ها و شرايط خاصي از قبيل بيماري‌هاي قلبي  يا بيماري‌هاي کيسه صفرا که ساختار بافت‌هاي کمر و شکم را تحت تأثير قرار مي‌دهند نيز ممکن است عامل ايجاد درد شانه باشند. به اين قبيل دردهاي شانه که از ساختارهای ديگری غير از خود شانه منشأ مي‌گيرند، اصطلاحاً “دردهای ارتجاعی” مي‌گويند. شدت درد شانه ارتجاعی معمولاً با حرکت دادن شانه بيشتر نمي‌شود.

علت‌ها

اغلب دردها و مشکلات شانه به علت يک از چهار عامل زير است:
–    التهاب تاندون (ورم يا آماس کيسه‌هاي مفصلي) يا پارگي تاندون
–    دررفتگي مفصل
–    آرتروز
–    شکستگي (استخوان)
ساير علت‌هاي شانه‌درد که شيوع بسيار کمتري دارند، عبارتند از تومور، عفونت و مشکلات عصبي.

التهاب کيسه‌هاي مفصلي

بورس‌ها يا کيسه‌هاي مفصلي، کيسه‌هاي کوچک پر از مايع هستند که در داخل مفصل‌هاي تمام بدن از جمله در مفصل شانه وجود دارند. اين کيسه‌ها به عنوان ضربه‌گير بين استخوان‌ها و بافت‌هاي نرم اطراف آن عمل می‌کنند و اصطکاک بين استخوان‌ها و ماهيچه‌هاي متحرک را کاهش می‌دهند.

گاهي اوقات، کار کردن بيش از حد شانه باعث می‌شود که کيسه مفصلي بين ماهيچه گرداننده شانه و قسمتي از استخوان تيغه شانه که با عنوان آکروميون يا زائده اخرمي شناخته می‌شود، دچار تورم و التهاب شود. اين وضعيت، اصطلاحاً تحت عنوان التهاب بورس زير اخرمي يا بورسيت ساب‌آکروميال شناخته می‌شود. آماس کيسه مفصلي معمولاً با ورم ماهيچه گرداننده‌ي شانه همراه است. ممکن است بسياري از بافت‌هاي واقع در محل شانه نيز ملتهب و دردناک شوند. همچنين ممکن است در انجام بسياري از فعاليت‌هاي روزانه مانند شانه کردن موها يا پوشيدن لباس‌ها مشکلاتي ايجاد شود.

تاندونيت

تاندون طنابي است که ماهيچه را به استخوان متصل مي‌کند. تاندونيت يا التهاب تاندون اغلب در نتيجه ساييدگي تدريجي تاندون طي مدت زمان طولاني ايجاد می‌شود. درست به مانند ساييدگي تخت کفش در اثر استفاده مداوم که نهايتاً منجر به ترک خوردن آن می‌شود.

پارگي تاندون

ترک خوردن و پارگي تاندون ممکن است در نتيجه‌ي مصدوميت شديد يا تحليل رفتن تاندون‌ها در اثر کهولت سن، فعاليت زياد در درازمدت، ساييدگي، پارگي يا آسيب‌ديدگي ناگهاني روي دهد. اين پارگي‌ها ممکن است به صورت جزئي باشد و يا ممکن است باعث دو تکه شدن تاندون شود. در اغلب موارد، پارگي کامل تاندون باعث جدا شدن آن از محل اتصال به استخوان می‌شود. آسيب‌ديدگي تاندون ماهيچه گرداننده شانه و ماهيچه دوسر بازو از شايع‌ترين آسيب‌هاي تاندون به شمار مي‌روند.

گيرافتادگي شانه

گيرافتادگي شانه هنگامي اتفاق می‌افتد که با دور کردن بازو از بدن، تيغه شانه (آکروميون) روي بافت‌هاي نرم زيرين خود فشار وارد می‌کند. با بلند کردن بازو، آکروميون روي تاندون‌ها و کيسه‌هاي مفصل گرداننده شانه سر مي‌خورد و با آنها درگير می‌شود. اين وضعيت می‌تواند منجر به التهاب کيسه مفصلي يا تاندون و ايجاد درد يا محدوديت حرکت شانه شود. گيرافتادگي شديد شانه ممکن است با گذشت زمان حتي باعث پارگي ماهيچه گرداننده شانه شود.

دررفتگي شانه

دررفتگي شانه هنگامي اتفاق مي‌افتد که سر فوقاني استخوان بازو در اثر نيرو از محل مفصل شانه خارج شود. اين حالت ممکن است در نتيجه مصدوميت ناگهاني يا در اثر کار کردن بيش از حد مفصل روي دهد.
دررفتگي شانه ممکن است به صورت جزئي باشد، يعني سر کروي‌ بالاي استخوان بازو به طور جزئي از مفصل خارج شود. اين حالت را دررفتگي نسبي می‌نامند. دررفتگي کامل آن است که سر کروي استخوان به طور کامل از مفصل خارج شود.

هنگامي که رباط‌ها، تاندون‌ها و ماهيچه‌هاي اطراف شانه، کشيده يا پاره می‌شوند، ممکن است دررفتگي شانه به طور مکرر اتفاق افتد. دررفتگي‌هاي مکرر که ممکن است از نوع جزئي يا کامل باشد، باعث می‌شود که بلند کردن بازو يا حرکت دادن آن به طرف خارج بدن با درد و ناپايداري در محل شانه همراه باشد. به‌علاوه، وقوع مکرر دررفتگي‌هاي جزئي يا کامل باعث افزايش خطر ابتلا به آرتروز شانه مي‌شود.

آرتروز

درد شانه ممکن است ناشي از آرتروز باشد. انواع متعددي از آرتروز وجود دارد که شايع‌ترين آنها در مورد شانه، استئوآرتروز يا آرتروز “فرسودگي و پارگي” است. بروز علائم آرتروز از قبيل تورم، درد و خشکي مفاصل معمولاً در سنين ميانسالي آغاز مي‌شود. استئوآرتروز معمولاً به آرامي پيشرفت مي‌کند و درد ناشي از آن به مرور زمان بيشتر مي‌شود.

شکستگي

شکستگي به معني شکسته شدن استخوان‌هاي شانه است که غالباً در استخوان‌هاي ترقوه، بازو (بازوي بالايي) و کتف (تيغه شانه) اتفاق می‌افتد.
غالباً در افراد مسن، شکستگي شانه مي‌تواند در اثر زمين خوردن ساده از حالت ايستاده روي دهد. اما در افراد جوان‌تر، شکستگي شانه اغلب در اثر مصدوميت‌هاي شديد مانند سوانح رانندگي يا برخوردهاي شديد ورزشي اتفاق می‌افتد.
شکستگي شانه غالباً باعث درد شديد، تورم و التهاب کيسه‌هاي مفصلي در اطراف شانه مي‌شود.

درمان

براي ساکت کردن درد شانه، همواره اين قواعد را رعايت کنيد:
1-    از انجام تمرين‌هايي که باعث اذيت و رنجش شانه‌ها می‌شود، خودداري کنيد.
2-    به گونه‌اي بنشينيد که شانه‌ها در وضعيت صحيح قرار گيرند.
3-    از حرکت دادن نامناسب و نامتعارف شانه‌ها خودداري کنيد.

استراحت، يخ، فشرده‌سازي، ارتفاع (RICE)

اگر شانه شما آسيب ديده است، موارد زير را رعايت کنيد:

استراحت: محل آسيب‌ديدگي را تا 48 ساعت حرکت ندهيد يا حرکت آن را کم کنيد.

يخ: هر روز 4 تا 8 بار و هر بار به مدت 20 دقيقه، يک بسته يخ را روي موضع آسيب‌ديده بگذاريد. براي اين کار از يک بسته يا کيسه يخ يا از يک کيسه پلاستيکي حاوي قطعات خرد شده يخ که در يک حوله پيچيده شده است، استفاده کنيد.

فشرده‌سازي: ناحيه آسيب‌ديده را با استفاده از يک باند کشي مناسب، بانداژ و فشرده کنيد تا باعث تثبيت وضعيت شانه شود. اين کار به کاهش تورم نيز کمک مي‌کند.

ارتفاع: ناحيه آسيب‌ديده را در ارتفاعي بالاتر از سطح قلب قرار دهيد. براي اين کار از يک بالش استفاده کنيد.

تجويز دارو

پزشک ممکن است داروهايي براي کاهش تورم و درد شانه تجويز کند. اگر داروي مسکن تجويز شود، حتماً بايد آن را طبق دستور پزشک مصرف کرد. همچنين جراح شانه ممکن است تزريق داروي بي‌حسي يا مسکن‌هاي استروئيدي را توصيه کند.

تزريق

تزريق مفصلي تنها هنگامي بايد انجام گيرد که ساير اقدامات درماني از جمله داروهاي ضد التهاب غيراستروئيدي، درمان فيزيکي و ديگر درمان‌هاي رايج براي آرتروز روماتيسمي، نتيجه‌بخش نبوده باشد. سه عامل اصلي که با تشخيص آنها داروي تزريقي براي مفصل شانه تجويز می‌شود عبارتند از استئوآرتروز، چسبندگي کپسول مفصلي (شانه يخ‌زده) و آرتروز روماتيسمي.

ورزش و فيزيوتراپي

درمان درد شانه با فیزیوتراپی عموماً شامل استراحت، تغيير در فعاليت‌هاي روزانه و انجام تمرين‌هاي فيزيکي براي کمک به بهبود قدرت و انعطاف‌پذيري شانه می‌باشد. رعايت برخي ملاحظات عمومي مانند خودداري از فعاليت بدني شديد يا خودداري از کارهاي سنگيني که فرد به طور معمول آنها را انجام نمي‌دهد نيز می‌تواند به جلوگيري از درد شانه کمک کند.

قفسه سينه و پهلو

آرنج‌ها را به سمت بيرون بگيريد و قفسه سينه را باز نگه داريد.
اين حرکت را از هر طرف سه بار انجام دهيد.

شانه جلویی

قفسه سينه را بالا و شانه‌ها را به طرف پشت نگه داريد.
عضلات شکم را سفت کنيد.
اين حرکت را سه مرتبه انجام دهيد.

 ماهيچه سه سر
آرنج را به آرامي به سمت پشت فشار دهيد.
3 تا 5 ثانيه به اين حالت نگه داريد.
اين حرکت را سه مرتبه از هر طرف انجام دهيد.

ساعد
آرنج را مستقيم و مچ دست را شل نگه داريد و دست را بکشيد.
اين حرکت را سه مرتبه از هر طرف انجام دهيد.

–    Waiter
کف دست‌ها را به سمت بالا نگه داريد.
بازوها را مستقيم به بالا بکشيد.
اين حرکت را سه مرتبه از هر طرف انجام دهيد.

ماهيچه دوسر جلو بازو
قفسه سينه را بالا و عضلات شکمي را محکم نگه داريد. کف دست‌ها به طرف پايين باشد.
سه تا پنج ثانيه به همين حالت نگه داريد.  
اين حرکت را سه مرتبه از هر طرف انجام دهيد.

ماهيچه ذوزنقه‌ای
بازو را به آرامي به طرف پايين بکشيد و گوش سمت مخالف را به شانه نزديک کنيد.
سه تا پنج ثانيه به همين حالت نگه داريد.  
اين حرکت را سه مرتبه از هر طرف انجام دهيد.

گردن و کمر
به سمت پايين نگاه کنيد و دست را از کنار ران پا به پايين بکشيد.
سه تا پنج ثانيه به همين حالت نگه داريد.  
اين حرکت را سه مرتبه از هر طرف انجام دهيد.

جراحی

ممکن است براي درمان برخی از مشکلات شانه به جراحي نياز باشد، اما همان روش‌هاي درماني ساده مانند تغيير دادن و سبک کردن فعاليت‌ها، استراحت، تمرين‌هاي فيزيکي و دارو براي 90 درصد افراد مبتلا به درد شانه جواب مي‌دهد.

اولتراسوند تراپی” نوعی از درمان‌های طب فیزیکی محسوب می‌شود که با استفاده از امواج صوتی فرکانس بالا، گرما را به مناطق آسیب‌دیده بدن انتقال می‌دهد. اولتراسوند تراپی در سراسر جهان توسط متخصصین فیزیوتراپی و متخصصین طب کار، برای بهبود شرایط دردناک متعددی ازجمله: التهاب تاندون‌ها، آرتریت، فیبرومیالژی و آسیب‌های اسکلتی، عضلانی، استفاده می‌شود. استفاده از امواج اولتراسوند، یک روش درمانی شناخته‌شده است که به کمک افزایش جریان خون و کاهش درد و التهاب، به فرایند بهبودی بیمار کمک می‌کند. بااین‌حال، همانند تمام درمان‌های پزشکی، موارد احتیاطی وجود دارد که قبل از استفاده از اولتراسوند درمانی، باید مدنظر گرفته شود.

دکتر مغاری متخصص طب فيزيکي و توانبخشی معتقد است که بيماران بايد به اطلاعاتی که براي تصميم‌گيري درست و انتخاب روش مراقبتی صحيح از شانه نياز دارند، دسترسی داشته باشند. هدف او آن است که هر بيمار مبتلا به درد شانه را به خوبی آموزش دهد و برای او يک برنامه درماني با بالاترين کيفيت از درمان‌ها و مراقبت‌های موجود تهيه کند. اگر شما از درد شانه يا هر نوع مشکلات مربوط به شانه رنج میبريد، ما با همکاري يکديگر راه حل‌هايی برای آسايش و تسکين درد شما خواهيم يافت.
Share →