معمولاً بیماران مبتلا به درد گردن و کمر برای درمان خود ابتدا به پزشک عمومی یا پزشک مراقبت‌های اولیه مراجعه می‌کنند، اما بسیاری از بیماران به خدمات یک دکتر متخصص ستون فقرات نیاز دارند. متخصص ستون فقرات پزشکی است که تحصیلات پزشکی تخصصی خود را به مدت چندین سال در زمینه تشخیص و درمان بیماری‌های ستون فقرات از قبیل اسکولیوز خفیف، استئوآرتروز، استئوپروسیس، فتق دیسک‌ها، استنوز، آسیب‌های نخاعی، شکستگی مهره‌ها، بد شکلی ستون فقرات، تومورها، عفونت‌ها و ناهنجاری‌های مادرزادی گذرانده است.هر چند که ما اغلب انحراف ستون فقرات (اسکولیوز) را به عنوان بیماری کودکان و نوجوانان می‌پنداریم، اما مطالعات اخیر، شیوع و اثرات اسکولیوز در بزرگسالان را نشان می‌دهد. در حالی که نرخ اسکولیوز در نوجوانان در حدود 2 تا 4 درصد برآورد شده است، مطالعات انجام شده در بزرگسالان، نرخ اسکولیوز را بین 12 و 20 درصد نشان می‌دهد. یک مطالعه که در بزرگسالان سالم بالاتر از 60 ساله انجام شده، نرخ اسکولیوز را 68٪ شناسایی کرده است. واضح است که نرخ اسکولیوز در واقع با افزایش سن، بالاتر می‌رود. اسپوندلیت آنکیلوزان (AS) یا روماتیسم ستون فقرات گونه ای مزمن، پیشرفته و دردناک از آرتروز است که عمدتاً ستون فقرات و مفاصل ساکروایلیاک (مفاصلی که ستون فقرات را به لگن متصل می کند) را تحت تأثیر خود قرار می دهد. این عارضه همچنین می تواند بر سایر مفاصل، تاندون ها و رباط ها را نیز تأثیرگذار باشد.

اولین ویزیت متخصص ستون فقرات

وقتی برای اولین بار به یک دکتر ستون فقرات مراجعه می‌کنید، او معمولاً سوابق کامل بیماری‌ها و وضعیت پزشکی شما را می‌پرسد. سپس با در نظر گرفتن این سوابق و اطلاعات مربوط به آن و نیز اطلاعات دیگری که از طریق معاینه فیزیکی به دست می‌آورد، نسبت به درمان شما اقدام می‌کند.

توضیح دادن بیماری‌ها و درد کمر برای متخصص ستون فقرات

اگر برای اولین بار به پزشک متخصص ستون فقرات یا جراح مراجعه می‌کنید، در آنجا احتمالاً ابتدا کارکنان، از شما در مورد چگونگی پرداخت هزینه‌های درمان سؤالاتی می‌پرسند، برای مثال اینکه پوشش بیمه مورد استفاده شما چیست و یا در مواردی که درمان شما به عنوان پرداخت غرامت یک سانحه به شما انجام می‌گیرد، نوع تعهدات مورد نظر چیست و آیا در حیطه پوشش قاونی بیمه مورد نظر قرار می‌گیرد یا خیر. همچنین از شما می‌پرسند که در صورت نیاز، آیا قادر به پرداخت تمام یا بخشی از هزینه‌های درمانی یا جراحی خود خواهید بود.

سوابق پزشکی و خانوادگی

اطلاعات اولیه‌ای که پزشک متخصص ستون فقرات از شما می‌پرسد معمولاً شامل اسم و مشخصات، تاریخ تولد، سن، جنسیت، وضعیت تأهل، شماره بیمه تأمین اجتماعی، دین، نژاد و مذهب شما خواهد بود.

اطلاعات جزئی دیگری که در مورد بیماری‌ها و مشکلات پزشکی قبلی شما درخواست می‌شود، عبارت است از:

  • آیا در حال حاضر به غیر از درد کمر و گردن، به بیماری‌های مزمن دیگری هم مبتلا هستید؟
  • اگر پاسخ مثبت است، این بیماری توسط چه کسی تشخیص داده شده و چگونه درمان می‌شود؟ این اطلاعات را با جزئیات کامل ارائه کنید. پزشک معالج شما برای هر یک از بیماری‌های مورد نظر چه کسی است؟

در مورد هر یک از بیماری‌هایی که در بالا ذکر شد و ممکن است شما به آن مبتلا باشید، اطلاعات کامل در مورد روش درمانی، دوره زمانی درمان بیماری و پزشک معالج خود ارائه کنید. این اطلاعات عبارت است از:

  • داروهای مورد مصرف (فهرست کامل داروها شامل نام دارو، قدرت، دوز روزانه و هدف از مصرف آن). برای مثال آیا آسپرین، داروی آرتروز، داروی رقیق کننده خون یا قرص سیر استفاده می‌کنید؟
  • آیا هر گونه داروی تزریقی استفاده می‌کنید؟
  • آیا در گذشته مشکلی با داروهایی که برای شما تجویز شده است، داشته‌اید؟ با داروهای غیر تجویزی و بدون نسخه چطور؟
  • آیا شما به دارو یا مواد غذایی خاصی حساسیت دارید؟
  • آیا ویتامین یا مکمل‌های غذایی گیاهی مصرف می‌کنید؟ اگر مصرف می‌کنید، دقیقاً چه نوع و با چه برنامه زمانی؟
  • آیا شما به طور روزانه یا ماهانه الکل مصرف می‌کنید؟ چه نوع مشروبات الکلی مصرف می‌کنید؟ آیا تاکنون برای ترک اعتیاد به الکل یا مواد مخدر تحت درمان قرار گرفته‌اید؟
  • آیا اخیراً افزایش یا کاهش غیر منتظره‌ای در وزن بدن شما ایجاد نشده است؟
  • رژیم غذایی معمول شما چگونه است؟
  • در گذشته چه نوع عمل‌های جراحی انجام داده‌اید؟ این عمل در چه زمانی و توسط چه کسی انجام شده است؟ نتایج آن چه بوده است؟ آیا عوارضی به دنبال داشته است؟

سابقه خانوادگی

ممکن است از شما اطلاعاتی در مورد سوابق بیماری یا وضعیت سلامتی یا زمان و علت فوت وابستگان شما از قبیل والدین، خواهران و برادران، فرزندان، همسر و غیره پرسیده شود.

به طور خاص ممکن است سؤالات زیر از شما پرسیده شود:

  • سابقه ابتلاء به دیابت، فشار خون، نارسایی کبد، ریه، کلیه، قلب، معده، روده، خون، استخوان، مفاصل، عضلات، سکته‌های احتمالی یا بیماری‌های سیستم عصبی در میان خانواده و بستگان شما.
  • موارد ابتلاء به آرتروز ستون فقرات در افراد خانواده و سن، زمان شروع بیماری و نحوه تشخیص و درمان آن در افراد مبتلا
  • سابقه هر گونه مشکلات مربوط به کمر، گردن و ستون مهره‌ها در افراد خانواده و اطلاعات مربوط به سن، زمان شروع بیماری، نحوه تشخیص و درمان بیماری، نام پزشک معالج و درمانگاهی که برای درمان به آنجا مراجعه شده است.

احتمالاً پزشک متخصص ستون فقرات از شما می‌خواهد که اطلاعات و جزئیات بیشتری در مورد علائم و نشانه‌های بیماری خود ارائه کنید و سؤالاتی از قبیل موارد زیر از شما می‌پرسد:

  • چه مدت است که علائم بیماری ستون فقرات یا کمر را احساس می‌کنید؟
  • چه قسمتی از ستون فقرات شما مشکل دارد؟ گردن، بازوها، قسمت میانی کمر، پایین کمر، باسن‌ها یا ران پا؟
  • کمر درد شما چگونه و از چه زمانی شروع شده است؟
  • چه عواملی باعث تشدید کمر درد شما می‌شود؟ چه عواملی باعث تسکین درد (حتی به مقدار جزئی) می‌شود؟
  • درد کمر، گردن یا هر درد دیگری که احساس می‌کنید را به طور کامل شرح دهید. برای مثال آیا درد به صورت شدید، سنگین، داغ، برقی، سوزش، بی حسی، خارش، تپشي يا ترکيبي از اين موارد است؟ نکته ديگري در اين زمينه هست؟
  • وقتي که درد شما در شديدترين حالت خود باشد، چه کارهايي را هنوز مي‌توانيد انجام دهيد و چه کارهايي را ديگر نمي‌توانيد انجام دهيد؟ درد شما چه تأثیری بر روی کارهای شغلی شما داشته است؟ بر تفریحات، سرگرمی‌ها، میل جنسی و فعالیت‌های اجتماعی شما چطور؟
  • چه عواملی باعث تغییر و بهتر یا بدتر شدن درد کمر، ضعف، بی حسی یا سوزش در ناحیه کمر شما می‌شود؟
  • در حال حاضر، شدت درد کمر شما چگونه است؟ اگر در مقیاس صفر تا 10 در نظر بگیریم (10 یعنی درد شدید)، به طور میانگین چه نمره‌ای به شدت درد خود می‌دهید؟
  • احساس درد با چه درصد و نسبتی بین اندام‌های فوقانی و تحتانی بدن، قسمت‌های مختلف این اندام‌ها، گردن، بازو، دست، باسن، ران پا، کف پا، سمت چپ و راست بدن، روز و شب و سایر حالات ممکن، تقسیم می‌شود؟ (ممکن است انجام این مقایسات برای بیمار مشکل باشد، اما برای پزشک دانستن این اطلاعات اهمیت زیادی دارد) احتمالاً تصاویری از مقطع جلو و پشتی بدن انسان به شما نشان داده می‌شود و پزشک از شما می‌خواهد که محل دقیق درد، سوزش، بی حسی، ضعف و سایر علائمی که احساس می‌کنید را به طور دقیق بر روی شکل نشان دهید.
  • کمترین و بیشترین شدت درد کمر شما در چه زمانی است (شامل زمان مورد نظر در طول روز، هفته، ماه، فصل و غیره).

معاینات تشخیصی که توسط پزشک متخصص ستون فقرات انجام می‌شود

غالباً پزشک متخصص ستون فقرات، پرسش‌هایی در مورد سابقه آزمایش‌های تشخیصی که در گذشته انجام داده‌اید، از شما می‌پرسد. در صورت امکان بهتر است نتایج آزمایش‌های انجام شده (مانند اسکن ام آر آی ستون مهره‌ها که اخیراً گرفته‌اید) را در هنگام مراجعه به پزشک با خود داشته باشید. آزمایش‌هایی که نتایج آن می‌تواند برای این منظور مفید باشد، معمولاً شامل موارد زیر است:

  • تست‌های تشخیصی ستون فقرات شامل اشعه ایکس، سیتی اسکن، ام آر آی، توموگرافی، مغز استخوان، اسکن اولتراسوند، اسکن رادیواکتیو استخوان، دیسکوگرام و غیره. این تست‌ها مربوط به کدام قسمت از ستون مهره‌ها است و دقیقاً در چه زمانی و در کجا گرفته شده است؟ نتیجه (تشخیص) حاصل از این آزمایش‌ها چه بوده است؟
  • آیا آزمایش‌های مشابهی برای قسمت‌های دیگر بدن مانند قلب، ریه، معده، روده، کلیه‌ها یا سایر اندام‌ها و مفاصل انجام داده‌اید؟ در این صورت، این تست‌ها در کجا و چه زمانی انجام شده و نتیجه (تشخیص) حاصل از آن چه بوده است؟

درمان‌های قبلی برای درد و سایر مشکلات کمر

پزشک متخصص ستون فقرات از شما پرسش‌هایی در مورد نوع درمان‌هایی که قبلاً برای بیماری‌های ستون فقرات خود انجام داده‌اید، می‌پرسد. برای مثال:

  • قبلاً چه نوع داروهایی مصرف کرده‌اید؟ کدام داروها در تسکین کمر درد شما مؤثر بوده است؟ کدام یک مؤثر نبوده است؟
  • از چه روش‌های درمانی غیر جراحی برای رفع مشکل کمر درد استفاده کرده‌اید (روش استئوپاتیک یا کرایوپرکتیک، درمان فیزیکی و غیره)؟ این درمان در چه زمانی، کجا و توسط چه کسی انجام شده است؟ از چه برنامه فیزیوتراپی استفاده کرده‌اید؟ نتایج آن چه بوده است؟
  • آیا از داروهای تزریقی برای درمان مشکلات ستون فقرات از قبیل ریشه عصب، اپیدورال، کیسه‌های مفصلی و غیره استفاده کرده‌اید؟ این تزریقات توسط چه کسی و در چه زمانی انجام شده و نتیجه تشخیصی آن چه بوده است؟ آیا این تزریق‌ها تکراردار بوده است؟
  • آیا عمل جراحی ستون فقرات انجام داده‌اید؟ از برنامه‌های توانبخشی برای درمان کمر دردهای مزمن استفاده کرده‌اید؟ نتیجه این درمان‌ها چه بوده است؟

جراحی

اگر مشخص شد که شما به جراحی ستون فقرات نیاز دارید، پزشک متخصص ستون فقرات سؤالاتی در مورد انتظاراتی که از انجام عمل جراحی دارید، از شما می‌پرسد. برای مثال:

  • آیا انتظار دارید که مشکل شما بعد از عمل جراحی به طور کامل برطرف شود؟
  • با حاصل شدن چند درصد بهبودی می‌توانید زندگی عادی داشته باشید؟
  • چند درصد بهبودی برای شما رضایت بخش خواهد بود؟
  • انتظار دارید که چه بخشی از مشکلات کمر و ستون فقرات شما زودتر برطرف شود؟
  • بیشتر مایلید کدامیک از کارهایی که در حال حاضر برای انجام آن مشکل دارید را بتوانید بعد از عمل جراحی انجام دهید؟
Share →