1

خالی کردن زانو به معنای عدم پایداری مفصل زانو است و زمانی که زانو نمی‌تواند وزن بدن را تحمل کند و خم می‌شود، اتفاق می‌افتد. این وضعیت در افراد تحت درمان آرتروز زانو یا افرادی که از بیماری جابجایی کشکک زانو رنج می‌برند بیشتر دیده می‌شود. به محض مشخص شدن علت خالی کردن زانو شما می‌توانید اقدامات درمانی مؤثر را شروع کنید.

در کلینیک دکتر مغاری با استفاده از تحقیقات و معاینات بالینی و همچنین ارزیابی مفصل زانو و دامنه حرکتی آن و نیز انجام عکس برداری برای تشخیص آسیب دیدگی یا جابجایی عضلات و بافت‌ها می‌توان تشخیص دقیقی از علت بیماری به دست آورد. این تشخیص دقیق به دکتر مغاری کمک خواهد کرد تا علت خالی شدن زانو را مشخص کرده و بر اساس آن بهترین روش‌های درمانی غیر جراحی را برای درمان آن به کار گیرد.

علل خالی شدن زانو


علل مختلفی برای خالی شدن زانو وجود دارد که برخی از آنها عبارتند از:

ورزش‌های پر برخورد که باعث آسیب دیدگی یا پیچ خوردگی مکرر پا، آسیب دیدگی یا پارگی رباط یا مینیسک ها شده و در نهایت منجر به جابجایی و ناپایداری زانو شوند:

  • پارگی مینیسک: مینیسک ها ترکیبی از بافت‌های فیبروزی و غضروف هستند که حفره مفصل را بخش بندی می‌کنند. آسیب دیدگی مینیسک میان ورزشکاران شایع است.
  • پارگی رباط صلیبی قدامی (ACL): پارگی رباط صلیبی قدامی بسیار شایع بوده و از دلایل خالی کردن زانو به شمار می‌رود.
  • تروما یا دیژنراتیو: هر گونه تروما یا دیژنراتیو باعث می‌شود که قسمتی از استخوان شکسته شده در ناحیه مفصل زانو معلق مانده و باعث خالی کردن زانو شود.
  • کوندروکلسینوز: این بیماری به دلیل تجمع زیاد کلسیم در زانو به وجود می‌آید.

برخی انواع آرتروزها: به خصوص استئوآرتریت که به دلیل فرسایش و تخریب مفصل زانو یا آسیب دیدگی مفصل به وجود می‌آید ممکن است باعث بی ثباتی زانو و نهایتاً خالی کردن زانو شود.

خالی کردن زانو یک واکنش حفاظتی زانو و بافت‌های اطراف آن برای پیشگیری از آسیب دیدگی بیشتر در آن ناحیه است.

عوارض خالی کردن زانو


معمولاً خالی شدن زانو در افرادی که از درد زانو رنج می‌برند، اتفاق می افتد اما اگر این عارضه در ابتدا با درد هم همراه نباشد باید آن را جدی گرفت. خالی شدن زانو ممکن است باعث زمین خوردن و شکستگی‌های استخوان شود. این عارضه در افراد مبتلا به استئو آرتریت احتمال شکستگی لگن را افزایش می‌دهد.

روش‌های درمانی برای معالجه خالی کردن زانو


هدف از درمان عارضه خالی کردن زانو، کاهش احتمال زمین خوردن در سالمندان است. با توجه به احتمال بالای آسیب دیدگی زانو، کمک به کاهش اثرات روانی ناشی از زمین خوردن‌های ناگهانی باید در روش‌های درمانی مورد ملاحظه قرار گیرد.

دارو درمانی

درمان خالی کردن زانو به میزان شدت آسیب دیدگی زانو بستگی دارد. برای بسیاری از بیماران داروها یا پمادهای تسکین دهنده و ضد درد تجویز می‌شود. در افراد مبتلا به استئو آرتریت ممکن است تزریق آستروئید یا هیالورونان نیز توصیه شود. تغییرات سبک زندگی قسمت مهمی از درمان به شمار می‌رود. برای مثال، در افراد چاق احتمال خالی کردن زانو افزایش می‌یابد بنابراین کاهش وزن و مصرف مکمل‌های مفید برای مفصل می‌تواند به بهبود بیماری کمک کند. از آنجا که مفاصل با افزایش سن تحلیل می‌روند مکمل‌هایی مانند ویتامین C و E باید به طور منظم مصرف شوند. گلوکوزامین، قند آمینه که از اسکلت خارجی سخت پوستان به دست می‌آید به کاهش درد کمک می‌کنند و به وسیله پزشک تجویز می‌شوند.

فیزیوتراپی

پس از مشخص شدن محل و علت درد، پزشک متخصص داروهایی مثل استامینوفن، یا چیزی قوی‌تر مثل داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی (NSAID) برای کنترل درد تجویز می‌کند. پمادهای موضعی ضد درد نیز می‌تواند برای کاهش درد در محل آسیب دیدگی استعمال شود. اگر شما مبتلا به آرتروز باشید پزشک متخصص تزریق‌های استروئیدی یا هیالورونان را به شما توصیه خواهد کرد. داروهای دیگر که به آنها داروهای ضد روماتیسمی تعدیل کننده بیماری (DMARD) گفته می‌شود، برای کمک به بهبود برخی از انواع خاص آرتروزها مانند پزوریاتیک و روماتیسم زانو به کار برده می‌شود.

عصا یا زانو بند طبی

در صورت تشخیص پزشک مبنی بر لزوم استفاده از عصا یا زانو بند طبی باید از این وسایل کمکی استفاده کنید.

تمرینات ورزشی که باعث کاهش خالی کردن زانو می‌شود

برای درمان یا پیشگیری از خالی کردن زانو شما می‌توانید تمرینات ورزشی خاصی انجام دهید. تقویت عضلات زانو و رباط‌ها می‌تواند به پایداری مفصل زانو کمک کند. وقتی در مورد خالی کردن زانو صحبت می‌کنیم منظور تقویت ماهیچه‌های ران، پشت ران، باسن و ماهیچه ساق پا است.

تمرینات ورزشی برای پایداری و ثبات پا:

از پزشک خود بخواهید تا شما را به یک فیزیوتراپیست که می‌تواند تمرینات ورزشی مناسب به شما بدهد ارجاع دهد. یک برنامه ورزشی معمول شامل موارد زیر است:

  • تمرینات برای افزایش دامنه حرکتی مانند یوگا یا تای چی (تمرینات ورزشی برای حرکات کششی آرام) که می‌تواند به افزایش انعطاف پذیری ماهیچه‌ها و مفاصل کمک کند.
  • تمرینات هوازی که انجام آنها برای مفاصل راحت باشد مانند شنا، پیاده روی و دوچرخه سواری و باعث سلامت قلب و ریه‌ها و همچنین کنترل وزن می‌شود.
  • تمرینات ورزشی تقویتی به خصوص برای تقویت عضلات چهار سر ران
  • تمرینات ورزشی برای افزایش تعادل و چابکی جهت کاهش احتمال زمین خوردن

برخی از تمرینات ورزشی تقویتی برای زانو در زیر شرح داده شده است:

  • به پشت دراز بکشید. عضلات ران خود را در حدی که زانو کف زمین را لمس کند منقبض کنید. برای چند ثانیه این حالت را حفظ کنید. می‌توانید از یک حوله تا شده زیر زانو استفاده کنید.
  • به پشت دراز بکشید و عضلات باسن را برای چند ثانیه منقبض کرده و نگه دارید.
  • به پشت در حالی که زانوی خود را روی زمین دراز کرده‌اید بخوابید سپس انگشتان شست پا را به سمت بدن خم کنید تا کشش را در عضلات ساق پای خود احساس کنید.
  • به پشت دراز بکشید، یک بالش زیر زانوی خود قرار دهید، پای خود را دراز کرده و در حالی که پشت زانو روی بالش است بالا ببرید. این حالت را برای چند ثانیه حفظ کرده و سپس پا را پایین بیاورید.
  • روی شکم خود بخوابید. زانوهای خود را خم کرده و پاشنه پا را تا نزدیک ران‌ها بیاورید، این حالت را چند ثانیه حفظ کرده و دوباره پاها را صاف کرده و به حالت اولیه بازگردانید.
  • روی یک صندلی بنشینید و پاشنه‌ها را روی زمین قرار دهید سپس پای خود را از زانو دراز کنید، این حالت را برای چند ثانیه حفظ کرده و سپس پا را پایین بیاورید. می‌توانید وزنه‌ای به پای خود وصل کرده و این حرکت را انجام دهید.
  • دکتر مغاری توصیه می‌کند که همزمان با انجام این تمرینات ورزشی، وزن مناسب خود را حفظ کرده و از یک رژیم غذایی متعادل پیروی کنید.
  • از زانوهای خود بیش از اندازه استفاده نکنید و ورزش‌های کم‌برخورد را انجام دهید.

عمل جراحی

در برخی موراد انجام عمل جراحی ضروری است. اگر قسمتی از استخوان یا بافت به دلیل عارضه‌های مفصلی در زانوی شما معلق است باید با کمک عمل جراحی این مشکل را برطرف نمایید. در خلال عمل جراحی تکه استخوان معلق برداشته شده و رباط و بافت‌های آسیب دیده دیگر ترمیم می‌شوند. این کار را می‌توان به کمک عمل آرتروسکوپی از طریق ایجاد دو شکاف کوچک در دوطرف کاسه زانو و با استفاده از دروبین‌های کوچک و ابزاری برای دسترسی به منطقه آسیب دیده انجام داد. روش‌های تهاجمی دیگری نیز وجود دارد که شامل تعویض قسمتی از زانو یا کل زانو می‌شود. انجام این عمل‌های جراحی فقط در مواردی که آسیب دیدگی زانو بسیار شدید است ضرورت پیدا می‌کند. برخی از افراد که دچار خالی شدن زانو می‌شوند منزوی می‌شوند. آن‌ها فعالیت‌های فیزیکی، راه رفتن و شرکت در مراسم اجتماعی را برای خود محدود می‌کنند. اساساً این افراد از انجام هرگونه تمرینات فیزیکی خودداری می‌کنند زیرا می‌ترسند که زانوی آنها در معرض آسیب دیدگی قرار گیرد. واقعیت این است که عدم انجام تمرینات ورزشی باعث آسیب‌های بیشتری می‌شود. این کار باعث تحلیل رفتن ماهیچه‌ها و کاهش سلامت عمومی می‌شوند.

اگر شما دچار عارضه خالی شدن زانو شده‌اید، مراجعه به پزشک برای تشخیص علل آن و دریافت یک برنامه ورزشی مناسب برای حفظ زندگی کارآمد، سالم و شاد از اهمیت زیادی برخوردار است.

Share →