7

افراد مبتلا به روماتیسم زانو در انجام کارهای ساده‌ای همچون پوشیدن لباس، بستن بند کفش، یا راه رفتن مسافت کمی برای سوارشدن ماشین دچار درد می‌شوند. روماتویید آرتریت زانو (RA) یا روماتیسم مفصلی زانو با بیماری آرتروز زانو و التهاب و درد ناشی از آن متفاوت است. این یک بیماری خود ایمنی مزمن سیستمیک است که با ایجاد التهاب، زانو و همچنین بسیاری از مفاصل دیگر را تحت تأثیر قرار می‌دهد. اما با درمان‌های پزشکی اولیه و تهاجمی، در بیشتر موارد می‌توان درد ناشی از روماتویید آرتریت زانو را با ترکیبی از داروها و مکمل‌های طبیعی تسکین داد.

افراد مبتلا به روماتیسم مفصلی، علائم خاصی را بروز می‌دهند که این علائم هشداردهنده، در حقیقت نشان‌دهنده اتفاقاتی است که در بدن آن‌ها در حال رخ دادن است. همچنین این علائم می‌تواند نشان‌دهنده خطر قابل‌توجهی باشد. این “علائم هشداردهنده روماتوئید” ازجمله دلایلی است که فرد به پزشک مراجعه می‌کند و پزشک با توجه به وضعیت کلی بیمار آن‌ها را تفسیر می‌نماید. در این هنگام، پزشک با آگاهی یافتن از علائم موجود در بدن فرد، تشخیص می‌دهد که آیا بیماری جدی است و فرد باید بلافاصله برای معالجه اقدام کند و یا این درمان باید در آینده‌ای نزدیک صورت بگیرد.

علل بیماری روماتیسم مفصلی زانو


گرچه هیچ علت شناخته‌شده مبنی بر این بیماری وجود ندارد، بااین‌حال، متخصصان بر این باورند که عوامل خطرسازی در رابطه با روماتیسم مفصلی وجود دارد. گفته می‌شود زنان حدود سه برابر بیشتری مردان از این بیماری رنج می‌برند. این بیماری بیشتر در دهه‌ی 60 سالگی افراد شایع است بااین‌حال می‌تواند شروع آن در سنین میان‌سالی باشد و حتی کودکان و افراد جوان نیز ممکن است درگیر این بیماری باشند.

اعتقاد بر این است سیگار کشیدن به‌عنوان یکی از عوامل خطرساز قابل توجه در نظر گرفته می‌شود و شواهدی وجود دارد که نشان می‌دهد سابقه مصرف سیگار تا حدودی خطر ابتلا به روماتویید آرتریت (RA) را افزایش می‌دهد. همچنین مطالعات نشان داده است که استفاده از قرص‌های ضدبارداری، داروهای هورمونی ، زایمان و شیردهی ، قاعدگی‌های نامنظم و سندرم تخمدان پلی کیستیک و همچنین ژن و عوامل وراثتی و محیطی نیز می‌توانند نقش مهمی دز افزایش خطر ابتلا به بیماری روماتیسم مفصلی داشته باشد.

علائم بیماری روماتیسم مفصلی زانو


شاخص‌ترین علامت روماتیسم مفصلی زانو خشکی صبحگاهی است که حداقل به مدت یک ساعت طول می‌کشد (برای مثال سفتی و خشکی حاصل از استئو آرتریت که معمولاً با گذشت نیم ساعت برطرف می‌شود). مفاصل زانو به علت عدم حرکت در هنگام خواب سفت و خشک می‌شود. در بیماری روماتیسم مفصلی، حتی پس از یک بی‌تحرکی کوتاه در طول روز، خشکی و سفت شدگی در زانو رخ می‌دهد. با ادامه‌ی فعالیت در طول روز، زانو از خشکی در می‌آید و حرکت آسان‌تر می‌شود.

علامت شایع دوم، تورم موجود در اطراف و زیر مفاصل زانو می‌باشد. برخی از افراد این‌گونه بیان می‌کنند که احساس می‌کنند مفصل زانوی آن‌ها قفل‌شده و از درون داغ است. روماتویید آرتریت (RA)  بیماری‌ای از نوع متقارن است و به‌احتمال‌زیاد مفاصل هر دو زانو را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

علائم بیماری روماتیسم مفصلی زانو ممکن است به‌تدریج بروز کند و یا به یک‌باره ظاهر شود. ازجمله شایع‌ترین علائم بیماری روماتیسم مفصلی زانو می‌توان به موارد ذکرشده در زیر اشاره کرد و به‌طورمعمول شش ماه یا بیشتر ادامه دارد (بااین‌حال ممکن است هر فرد علائم متفاوتی را تجربه کند):

  • درد و تورم در مفاصل زانو که موجب دشواری در حرکت می‌شود
  • حالت خشکی و درد به ویژه پس از خواب
  • التهاب و گرما در اطراف مفاصل زانو
  • علائم تب و چیزی شبیه آنفلوانزا، کم‌خونی و کاهش وزن
  • احساس ضعف و خستگی
  • تجمع مایعات، به ویژه در اطراف مچ پا
  • ندول های روماتیسمی (برجستگی‌های سخت) که درست زیر پوست نزدیک مفاصل زانو ایجاد می‌شود
  • از دست دادن اشتها
  • در موارد نادر، مایعی در کیسه مفصل پشت زانو تجمع می‌یابد که به‌عنوان کیست بیکر شناخته می‌شود، چیزی همانند یک تومور و گاهی اوقات به سمت پایین، پشت ماهیچه ساق پا گسترش  می‌باید و باعث ایجاد درد می‌شود.

تشخیص بیماری روماتیسم مفصلی زانو


حداقل 6 هفته تورم و درد در مفاصل زانو باید احساس شده باشد، تا تشخیص دقیق روماتیسم مفصلی زانو، بتواند انجام شود. مفاصل ملتهب معمولاً متورم هستند و اغلب در هنگام لمس احساس گرم و اسفنجی دارند.

تنها یک پزشک متخصص می‌تواند علائم بیماری روماتیسم مفصلی زانو را به‌عنوان RA تشخیص دهد. پزشک معاینه‌ی فیزیکی انجام می‌دهد، در مورد سابقه پزشکی شخصی و خانواده فرد سؤالاتی را مطرح می‌کند و سرانجام با انجام آزمایش خون تعیین می‌کند که موارد ذکرشده در زیر وجود دارد یا خیر:

  • کم‌خونی (کمبود گلبول قرمز خون)
  • فاکتور روماتوئید (RF)، در حدود 70٪ تا 80٪ از مبتلایان به RA وجود داشته است.
  • میزان بالای رسوب نرخ گلبول‌های قرمز (میزان SED)، که نشان‌دهنده‌ی وجود التهاب است.
  • آنتی‌بادی‌ها به پپتیدهای سیترولینه حلقوی (CCP)
  • سطح بالایی از پروتئین واکنشی C (CRP). علاوه بر این‌ها، ممکن است پزشک عکس رادیولوژی از مفاصل زانو را تجویز کند و برای تشخیص علائم آسیب یا تخریب مفصلی ،عکس MRI مورداستفاده قرار گیرد.

ممکن است پزشک معالج به‌منظور تجزیه‌وتحلیل، از مایع مفصل (مایع سینوویال) نمونه‌برداری نماید. مایع مفصلی افراد مبتلابه روماتویید آرتریت (RA) معمولاً با مواد التهابی پر شده است.

درمان روماتیسم مفصلی زانو


حفاظت از مفاصل

استراتژی حفاظت از مفاصل، مانند استراحت و آتل‌بندی، با استفاده از دستکش‌های فشرده‌سازی، دستگاه‌های کمکی و تجهیزات تطبیقی، اثرات مفیدی در کنترل علائم روماتیسم مفصلی (RA) و ناهنجاری‌های حاصل از آن دارد.

استراحت و آتل‌بندی. در مرحله‌ی حاد بیماری، مفاصل باید استراحت کند. در موارد درگیری گسترده مفاصل زانو، استراحت در رختخواب درد را تسکین می‌دهد.

دستگاه‌های کمکی و تجهیزات تطبیقی. کاردرمانی توانایی عملکرد در بیماران مبتلابه روماتویید آرتریت (RA) را بهبود می‌بخشد و همچنین مداخلات درمانی مانند دستگاه‌های کمکی و تجهیزات تطبیقی دارای اثرات مفیدی بر محافظت از مفصل و حفظ انرژی در بیماران مبتلابه ورم مفاصل است.

سرما و گرما درمانی

مدالیته های سرد / گرم ازجمله متداول‌ترین عوامل فیزیکی در درمان آرتروز است. عمدتاً در مراحل حاد از اعمال سرما استفاده می‌شود، در حالی در مراحل مزمن روماتویید آرتریت (RA) گرما مورداستفاده قرار می‌گیرد.

درمان درد روماتیسم مفصل زانو

دسته‌بندی‌های اصلی از داروهای مورداستفاده در درمان علائم بیماری روماتیسم مفصل زانو:

  • داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی (NSAIDs). این داروها به‌منظور کاهش التهاب و تسکین درد استفاده می‌شود.
  • داروهای ضد درد. این داروها در تسکین درد زانو مؤثر است، اما لزوماً تأثیری در التهاب، شایع‌ترین علامت روماتیسم مفصلی، ندارد.
  • گلوکوکورتیکوئیدها یا پردنیزون. این داروها در دوز کم به‌منظور کاهش سرعت آسیب مفصلی ناشی از التهاب تجویز می‌شود.
  • داروهای ضد روماتیسمی تعدیل‌کننده‌ی بیماری (DMARD). این دارو همراه با NSAID و یا پردنیزون، به‌منظور کاهش سرعت تخریب مفاصل ناشی از RA در طول زمان مصرف می‌شود.
  • تعدیل‌کننده‌های پاسخ بیولوژیک (BRM). این داروها به‌طور مستقیم سیستم ایمنی را بدن توسط پروتئین‌های بازدارنده، به نام سیتوکین، تعدیل می‌کند. این پروتئین‌ها به التهاب کمک می‌کند
  • پروتئین A Immunoadsorption درمانی. این دارو نیست اما درمانی است که خون را با از بین بردن آنتی‌بادی‌ها و کمپلکس‌های ایمنی ایجادکننده التهاب ،فیلتر می‌کند.

روش‌های فیزیوتراپی

روش‌های فیزیوتراپی‌ای که معمولاً در درمان روماتویید آرتریت (RA) استفاده می‌شوند عبارت‌اند از تحریک الکتریکی، و آب‌درمانی.

  • تحریک الکتریکی در بیماران RA برای تسکین درد استفاده می‌شود. درمان تحریک الکتریکی عصب از راه پوست (TENS) متداول‌ترین روش مورداستفاده است.
  • آب‌درمانی. از زمان‌های قدیم، افراد بیماران مبتلابه بیماری‌های روماتیسمی از آب برای درمان درد و بیمار خود به‌طور گسترده استفاده می‌کردند.

توانبخشی

درمان فیزیوتراپی در کمک به بیماران مبتلا به روماتویید آرتریت (RA) به‌منظور مدیریت بیماری آن‌ها بسیار حائز اهمیت است. در رابطه با کاردرمانی، فیزیوتراپیست آموزش‌هایی را در ارتباط با استراتژی‌های حفاظت از مفاصل، استفاده از دستگاه‌های کمکی و عملکرد ورزش‌درمانی به بیماران ارائه می‌دهد.

ماساژ درمانی

ماساژ ابزار درمانی متداولی است که باعث بهبود انعطاف‌پذیری و تسریع روند درمانی در کنار سایر روش‌های درمانی می‌شود. همچنین سلامت عمومی را بهبود می‌بخشد و می‌تواند در کمک به کاهش تورم مفاصل ملتهب مؤثر باشد.

8

ورزش‌درمانی

ضعف عضلانی در بیماران مبتلابه روماتویید آرتریت (RA) ممکن است به دلیل بی‌حرکتی یا کاهش در فعالیت‌های روزمره زندگی رخ می‌دهد. حفظ قدرت عادی عضلات نه‌تنها برای عملکرد فیزیکی بلکه برای ثبات مفاصل و جلوگیری از صدمات ناشی از ضربه بسیار مهم است. این‌گونه می‌توان بیان کرد که ورزش‌درمانی دارای اثرات مفیدی بر افزایش ظرفیت فیزیکی نسبت به کاهش فعالیت این بیماری می‌باشد.

عمل جراحی

  • جایگزینی کامل مفصل زانو. این عمل جراحی معمولاً “آخرین راه‌حل” به‌جای اولین گزینه درمانی برای روماتویید آرتریت (RA) زانو می‌باشد.

 9

  • سینووکتومی. در سینووکتومی، جراح سینوویوم ملتهب یا پوشش مفصل را برمی‌دارد. این جراحی می‌تواند به‌صورت روش باز یا با آرتروسکوپی انجام شود. به‌طورکلی، روش آرتروسکوپی دارای عوارض کمتر و بهبودی سریع‌تر نسبت به یک عمل جراحی تهاجمی است.

10

Share →