1a

کشکک زانو یا پتلا یک استخوان کوچک و مثلثی شکل در جلوی زانو است. زمانی که زانو خم و راست می‌شود، کشکک زانو به کمک غضروف نرمی که در زیر آن قرار دارد، بر روی شیار استخوان‌های زیرین خود حرکت می‌کند. بر اثر صاف کردن ناگهانی زانو یا اعمال فشار‌های دیگر ممکن است کشکک زانو از جای خود خارج شود و دچار نیمه‌دررفتگی (کجی کشکک زانو) شود. اما اگر شیار زیرین کشکک زانو ناهموار یا کم‌عمق باشد، کشکک زانو به طور کامل از شیار خود خارج می‌شود و دچار دررفتگی کامل می‌شود. زمین خوردن با کشکک زانو نیز می‌تواند باعث دررفتگی کشکک زانو شود.

دررفتگی کششک زانو از جمله آسیب‌هایی است که بسیار شایع است و خصوصا بین افراد جوان و فعال، زیاد اتفاق می‌افتد. در اغلب موارد کشکک زانو به صورت جانبی دچار دررفتگی می‌شود و همراه با درد و تورم شدید اشت. دکتر مغاری متخصص فیزیوتراپی و توانبخشی بعد از در رفتگی کشکک زانو، اقدامات درمانی فوری را انجام می‌دهد تا کشکک زانو را دوباره به جای قبلی‌اش در شیار استخوانی زانو بازگردد و پس از آن سایر درمان‌های لازم برای بهبودی از جمله فیزیوتراپی و ورزش را تجویز می‌کند. در صورتی که نتوانید به خاطر درد زیاد، ورزش و فیزیوتراپی را انجام دهید، دکتر مغاری ابتدا درمان‌هایی نظیر شاک‌ویوتراپی، مگنت تراپی و طب سوزنی را تجویز می‌کند. برای دریافت اطلاعات بیشتر می‌توانید با شماره‌های 9-33790621-028 و  7-33222016-028 تماس حاصل نمایید.

2a

در حالت عادی، کشکک زانو در شیاری قرار دارد که در قسمت پایینی استخوان ران است و به طور عمودی درون این شیار به بالا و پایین سُر می‌خورد. دررفتگی کشکک زانو زمانی اتفاق می‌افتد که کشکک زانو از درون این شیار خارج می‌شود و روی برجستگی کناری استخوان ران قرار می‌گیرد. همچنین ممکن است کشکک زانو دچار کجی یا نیمه‌دررفتگی شود که در این صورت کشکک زانو تنها به میزان کمی از جای اصلی خود خارج می‌شود. در نظر داشته باشید که دررفتگی کشکک زانو با دررفتگی خود مفصل زانو تفاوت دارد. دررفتگی خود مفصل زانو یک آسیب بسیار شدیدتر است.

 علل


مواردی مانند ابتلا به سندرم ایلیوتیبیال، چرخش ناگهانی زانو و یا بدشکلی زانو و قرار نداشتن کشکک در راستای صحیح، می‌توانند موجب نیمه‌دررفتگی کشکک زانو شوند. دررفتگی کامل کشکک زانو معمولا به خاطر آسیب‌های شدید مانند زمین خوردن یا وارد شدن ضربه‌ی شدید به زانو است.

تشخیص


علائم ناشی از دررفتگی کشکک زانو به این موضوع بستگی دارد که کشکک زانو تا چه حد از جای خود خارج شده است و در زمان دررفتگی کشکک، تا چه حد به بافت‌های اطراف آسیب وارد شده است:

برخی از علائم کلی که ممکن است داشته باشید عبارتند از:

  • درد زانو 
  • احساس حرکت کردن کشکک زانو به سمت کناره‌های زانو و یا احساس خارج شدن کشکک زانو از جای خود
  • احساس خالی کردن زانو 
  • شنیدن صدایی از مفصل زانو در هنگام درفتگی کشکک
  • تورم زانو
  • تغییر در شکل ظاهری زانو، زانو حالتی غیرطبیعی و دفرمیته پیدا می‌کند.
  • نگرانی یا ترس بیمار در هنگام دویدن یا تغییر جهت دادن

معاینات پزشک


3a

حتی در صورتی که کشکک زانوی شما به خودی‌ خود سر جایش بازگشت، لازم است فورا به پزشک مراجعه کنید.

معاینات فیزیکی و سوابق پزشکی (شرح حال بیمار)

 در حین معاینه‌ی شما، پزشک در مورد چگونگی بروز آسیب‌دیدگی و علائم به خصوصی که ممکن است داشته باشید از شما سوال می‌کند. پزشک همچنین، دامنه‌ی حرکتی زانو، حساسیت به لمس و شکل ظاهری مفصل زانو را بررسی می‌کند. عکس‌برداری از زانو نیز به پزشک کمک می‌کند که عدم ثبات کشکک زانو را تشخیص دهد و یک برنامه‌ی درمانی مناسب طرح ریزی کند.

  • رادیوگرافی با اشعه ایکس: اسکن عکس برداری، تصویر واضحی از استخوان‌های بدن را نشان می‌دهد. پزشک این عکس‌برداری را تجویز می‌کند تا بتواند مشکلات اسکلتی مانند کم‌عمق بودن شیار استخوان فمور را تشخیص دهد.
  • اسکن MRI : این روش عکس‌برداری می‌تواند، تصاویر واضح‌تری از بافت‌های نرم اطراف زانو مانند رباط‌ها را نمایش دهد. به ندرت پیش می‌آید که انجام اسکن MRI لزوم داشته باشد چرا که پزشک می‌تواند با معاینه‌ی بیمار و بررسی تصاویر رادیوگرافی، شکستگی کشکک زانو را تشخیص دهد. اما در صورتی که پزشک به اطلاعات بیشتری نیاز داشته باشد، ممکن است عکس‌برداری MRI (ام آر آی) را تجویز کند.

گاهی اوقات ممکن است بر اثر دررفتگی کشکک زانو، تکه‌ی کوچکی از استخوان یا غضروف ترک بردارد و از محل اصلی خود آویزان شود و یا به طور کامل جدا شود که در این صورت، این مورد در تصاویر رادیوگرافی یا اسکن MRI دیده می‌شود.

درمان نیمه‌دررفتگی کشکک زانو (کجی کشکک زانو)


در موراد خفیف، استفاده از زانوبند فشاری می‌تواند درد ناشی از دررفتگی کشکک را تسکین دهد. برخی از بریس‌های مخصوص زانو در کاهش درد زانو و جلوگیری از دررفتگی زانو موثر هستند. استفاده از بریس مخصوص، موجب می‌شود که کشکک زانو در راستای صحیح خود حرکت کند که البته این بریس‌ها در واقع برای افرادی با پاهای لاغرتر موثر هستند. هر چقدر برجستگی کشکک زانو بیشتر باشد، احتمال این که این بریس‌ها تاثیر گذار باشند بیشتر است.

درمان غیر جراحی برای دررفتگی کشکک زانو


اولین اقدام درمانی، جااندازی مجدد کشکک زانو و بازگرداندن ان به محل اصلی خودش است. سپس برای کاهش درد بیمار و پیشگیری از بروز مجدد این مشکل، اقدامات درمانی دیگر صورت می‌گیرند:

 دارودرمانی

داروهای مورد استفاده برای دررفتگی و نیمه‌دررفتگی کشکک زانو عبارتند از داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی، استامینوفن و داروهای مسکن. قبل از تجویز هر یک از این داروها، لازم است حساسیت‌های دارویی بیمار، تداخل دارویی یا موارد منع مصرف دارو و همچنین عوارض جانبی دارو‌ها باید مد نظر قرار گیرند.

 بی‌حرکت کردن زانو

ممکن است دکتر مغاری توصیه کنند که برای 3 تا 4 هفته‌ی اول بعد از آسیب‌دیدگی از بریس یا آتل زانو استفاده کنید. این کار موجب بی‌حرکت شدن زانو تا زمان بهبودی آن می‌شود.

استفاده از عصا

از آنجایی که وارد آوردن وزن بدن بر روی زانو موجب درد شدید آن می‌شود و روند بهبودی را نیز کند می‌کند، ممکن است پزشک توصیه کند که برای یک یا دو هفته‌ی اول از عصا استفاده کنید.

فیزیوتراپی و ورزش

4a

بعد از این که زانو شروع به بهبودی کرد، دکتر مغاری توصیه می‌کند که درمان با فیزیوتراپی را آغاز کنید تا زانوی شما مجددا حرکت عادی و نرمال خود را بازیابد. انجام تمرینات ویژه موجب می‌شوند که عضلات ران پای شما قوی شوند و بتوانند استخوان‌های مفصل زانو را در جای خود نگه دارند. پیگیری کردن کامل برنامه‌ی ورزشی و انجام تمام تمرینات، تاثیر حیاتی بر موفقیت‌آمیز بودن بهبودی شما دارد. به طور معمول، شما با گذشت از 3 تا 6 هفته پس از آسیب‌دیدگی می‌توانید به فعالیت‌های سابق خود ادامه دهید.

از آنجایی که دررفتگی کشکک زانو موجب آسیب به بافت‌های نرم اطراف می‌شود، معمولا کشکک زانو همچنان ناپایدار باقی می‌ماند و یا بی ثباتی آن از قبل بیشتر می‌شو. در نتیجه، کشکک زانو مستعد دررفتگی مجدد است. همچنین در صورتی که دررفتگی کشکک زانو به علت بدشکلی ساختاری در مفصل زانو باشد، احتمال بروز مجدد دررفتگی در آینده بیشتر است. انجام ورزش‌هایی مانند دوچرخه‌سواری، به صورت منظم و مداوم، می‌تواند عضلات چهارسرران را قوی کند و از بروز مجدد دررفتگی پیشگیری نماید.

5a

شاک‌ویو‌تراپی، مگنت‌تراپی و اولتراسوند

6a

در روش شاک‌ویوتراپی، امواج صوتی متمرکز توسط یک پروب دستی که بر روی پوست قرار می‌گیرد، به ناحیه‌ی آسیب‌دیده فرستاده می‌شوند. دکتر مغاری معتقد است که انجام شاک‌ویوتراپی می‌تواند نقش موثری در تکمیل دوره‌ی  توانبخشی داشته باشد. به طور کلی، زمانی که تمامی روش‌های غیرجراحی بی نتیجه بمانند، روشهای شاک‌ویوتراپی، اولتراسوند و مگنت‌تراپی به عنوان آخرین راه برای اجتناب از انجام جراحی مد نظر قرار می‌گیرند. روش‌های غیرجراحی، شامل استراحت و ورزش برای بهبودی و داروهای ضدالتهاب، مسکن و تزریق کورتیزون برای تسکین موقتی درد می‌شود.

طب‌سوزنی

7a

روش‌های دیگری نیز برای تسکین درد ناشی از دررفتگی کشکک زانو وجود دارد و یکی از آن‌ها انجام طب سوزنی است. در این روش، پزشک سوزن‌های بسیار باریکی را در نقاط خاصی در پوست اطراف مفصل زانو فرو می‌کند. این کار می‌تواند در تسکین درد و رفع سایر اختلالاتی که احتمالا به آن دچار شده‌اید، موثر باشد. مردم تصور می‌کنند که این روش اولین بار، 1100 سال قبل از میلاد و درکشور چین ابداع شده و به کار رفته است. تصور می‌شود که این روش درمانی موجب رفع عدم تعادل در جریان انرژی موسوم به Qi (کی) در بدن می‌شود. همچنین این عقیده وجود دارد که فرو بردن این سوزن‌ها در پوست، موجب تحریک بدن برای تولید مواد شیمیایی خاصی می‌شود که این مواد شیمیایی درد را تسکین می‌دهند و به بازسازی وترمیم بافت‌های بدن کمک می‌کنند.

 درمان با جراحی


8a

در صورتی که کشکک زانوی شما چندن بار در رفته است و با وجود انجام درمان‌های مختلف، فیزیوتراپی و استفاده از بریس، همچنان بی‌ثبات است، ممکن است برای حل مشکل شما نیاز به انجام جراحی باشد. روش انجام جراحی به علل بی‌ثبات بودن کشکک زانو بستگی دارد.

معمولا طی عمل جراحی، رباط‌هایی که کشکک زانو را در جای خود نگه می‌دارند، ترمیم می‌شوند و این عمل از طریق ابزار‌های ریز و دوربینی انجام می‌شود که از طریق  برش‌های کوچکی وارد مفصل زانو شده‌اند.

در صورتی که دررفتگی مکرر کشکک زانو بر اثر بدشکلی مفصل زانو و اختلالات مادرزادی باشد، ممکن است به انجام جراحی‌های پیچیده‌تری نیاز باشد.

Share →